Sağlık Rehberi

Endometriozis, kadın sağlığında sık görülen ancak çoğu zaman geç fark edilen bir hastalıktır. Mart ayının endometriozis farkındalık ayı olması, bu hastalığın tanı sürecindeki gecikmelere dikkat çekmek açısından önemli bir hatırlatmadır. Çünkü birçok kadın, yıllarca süren şikâyetlerine rağmen doğru tanıya ulaşamayabilir.

Endometriozis Nedir ve Neden Önemlidir?

Endometriozis, rahim iç tabakasına benzer dokunun rahim dışında yerleşmesiyle ortaya çıkan kronik bir hastalıktır. Bu dokular:

• yumurtalıklar

• tüpler

• karın içi zarlar

üzerinde yerleşebilir.

Hastalık yalnızca ağrıya neden olmaz; aynı zamanda kısırlık, kronik inflamasyon ve bazı durumlarda pelvik kitleler ile ilişkilidir.

Endometriozis Neden Geç Tanı Alır?

Endometriozis tanısının gecikmesinin birçok nedeni vardır:

Belirtiler “normal” sanılabilir

• Şiddetli adet ağrısı çoğu zaman “normal” kabul edilir
• Günlük yaşamı etkileyen ağrı, altta yatan bir hastalığın işareti olabilir

Belirtiler başka hastalıklarla karışabilir

Endometriozis;

• irritabl bağırsak sendromu
• idrar yolu problemleri
• kas-iskelet ağrıları

ile karıştırılabilir.

Görüntüleme her zaman yeterli olmayabilir

• Ultrason ve MR bazı bulguları gösterebilir
• Ancak her odak kolayca tespit edilemeyebilir

Hastalık farklı şekillerde ilerleyebilir

• Her hastada aynı seyri göstermez
• Bazı hastalarda şiddetli ağrı varken

• bazılarında belirti minimal olabilir

Hangi Belirtiler Endometriozis İçin Uyarıcıdır?

Aşağıdaki belirtiler varsa endometriozis açısından değerlendirme gerekebilir:

• Şiddetli adet ağrısı

• İlişki sırasında ağrı

• Kronik kasık veya pelvik ağrı

• Düzensiz bağırsak alışkanlıkları

• İnfertilite (kısırlık)

Bu belirtiler tek başına tanı koydurmaz; ancak detaylı değerlendirme gerektirir.

Endometriozis Her Zaman Kitle Oluşturur mu?

Hayır. Endometriozis her zaman belirgin bir kitle oluşturmaz.

Bazı hastalarda hastalık:

• mikroskobik odaklar şeklinde

• yüzeyel lezyonlar olarak

ilerleyebilir.

Bazı durumlarda ise yumurtalıkta “çikolata kisti” (endometrioma) olarak karşımıza çıkabilir. Bu durum ve olası riskler hakkında daha detaylı bilgi için ilgili yazımıza göz atabilirsiniz.

Tanı Süreci Nasıl İlerler?

Endometriozis tanısı çoğu zaman tek bir testle konulmaz. Süreç:

• hastanın şikâyetlerinin değerlendirilmesi

• fizik muayene

• görüntüleme yöntemleri

• gerekli durumlarda cerrahi değerlendirme

ile birlikte planlanır.

Bu nedenle erken başvuru ve doğru yönlendirme büyük önem taşır.

Sık Sorulan Sorular

Endometriozis neden yıllarca fark edilmez?

Belirtilerinin adet ağrısıyla karıştırılması ve hastalığın farklı şekillerde ilerlemesi tanıyı geciktirebilir.

Şiddetli adet ağrısı normal midir?

Günlük yaşamı etkileyen şiddetli ağrı normal kabul edilmemelidir ve değerlendirilmelidir.

Endometriozis her zaman ultrasonla görülür mü?

Hayır. Bazı odaklar görüntüleme yöntemleriyle tespit edilemeyebilir.

Endometriozis kısırlığa neden olur mu?

Bazı hastalarda üreme fonksiyonlarını etkileyebilir; ancak her hastada kısırlık görülmez.

Endometriozis, belirtileri hafife alındığında yıllarca tanı almadan ilerleyebilen bir hastalıktır. Oysa erken farkındalık ve doğru değerlendirme ile hastalığın yönetimi mümkündür. Bu nedenle uzun süredir devam eden ağrı ve şikâyetlerin “normal” kabul edilmemesi, sürecin doğru şekilde ele alınmasını sağlar.

Endometriozis ilgili bir diğer blogumuza da göz atabilirsiniz:

Çikolata Kisti (Endometriozis) ve Kanser Riski: Gerçekten Bağlantı Var mı?

editör iletişim: originstudio.team@gmail.com