Sağlık Rehberi

Rahim ağzı taramalarında anormal bir sonuç almak çoğu kişi için kaygı verici olabilir. Smear testi, HPV testi veya kolposkopi sonrasında doktorunuz size LEEP (konizasyon) önerdiyse aklınıza ilk olarak "Kanser miyim?", "Bu işlem neden gerekli?", "Ameliyat olmam mı gerekiyor?" gibi sorular gelebilir.

Oysa LEEP, çoğu zaman kanser tedavisi amacıyla değil, kanser öncüsü hücresel değişikliklerin değerlendirilmesi ve tedavi edilmesi için uygulanan bir işlemdir. Amaç, ileride gelişebilecek daha ciddi sağlık sorunlarını erken dönemde önlemek ve gerektiğinde rahim ağzındaki anormal dokuyu güvenli şekilde çıkarmaktır.

Bu nedenle LEEP önerilmesi, tek başına rahim ağzı kanseri olduğunuz anlamına gelmez. Tam tersine, birçok hastada erken dönemde saptanan hücresel değişikliklerin kontrol altına alınmasını sağlayan önemli bir tedavi basamağıdır.

LEEP ve konizasyon aynı şey midir?

Bu iki kavram sıklıkla birbirinin yerine kullanılsa da aslında aynı şeyi ifade etmez.

Konizasyon, rahim ağzından koni şeklinde bir doku parçasının çıkarılması işlemidir. Bu işlem farklı tekniklerle uygulanabilir.

LEEP (Loop Electrosurgical Excision Procedure) ise konizasyonun uygulanma yöntemlerinden biridir. İşlem sırasında ince tel halka şeklindeki özel bir cerrahi uç kullanılarak rahim ağzındaki anormal bölge dikkatlice çıkarılır.

Başka bir ifadeyle konizasyon işlemin adını, LEEP ise bu işlemin nasıl yapıldığını tanımlar.

Bazı hastalarda farklı cerrahi teknikler tercih edilebilir. Hangi yöntemin uygun olduğuna; lezyonun yeri, büyüklüğü, hastanın yaşı, çocuk sahibi olma planı ve diğer klinik bulgular değerlendirilerek karar verilir.

Doktor neden LEEP önerir?

LEEP kararı çoğu zaman tek bir test sonucuna göre verilmez. Aksine, rahim ağzı taramalarında elde edilen bulguların birlikte değerlendirilmesi sonucunda planlanır.

Süreç genellikle şu şekilde ilerler:

Bu nedenle LEEP, çoğu zaman tanısal sürecin son aşamalarından biridir.

Özellikle biyopside CIN 2 veya CIN 3 olarak adlandırılan yüksek dereceli hücresel değişiklikler saptandığında doktorunuz LEEP önerebilir. Bu değişiklikler kanser değildir; ancak tedavi edilmediğinde zaman içinde bazı kişilerde kansere dönüşme potansiyeli taşıyabilir.

Rahim Ağzında Hücresel Değişiklikler, CIN Sınıflaması ve Rahim Ağzı Kanseri ile İlişkisi

Her HPV pozitif kişiye LEEP yapılır mı?

Hayır.

Bu, hastalar arasında en sık karşılaşılan yanlış inanışlardan biridir.

HPV enfeksiyonu oldukça yaygındır ve birçok kişide bağışıklık sistemi virüsü zamanla kendiliğinden temizleyebilir. Bu nedenle yalnızca HPV testinin pozitif çıkması LEEP gerektirmez.

Benzer şekilde smear testindeki her anormallik de doğrudan bu işlemin yapılacağı anlamına gelmez.

LEEP kararı verilirken;

• HPV'nin tipi,
• smear sonucundaki değişiklikler,
• kolposkopi bulguları,
• biyopsi sonucu,
• hastanın yaşı,
• gebelik planı

birlikte değerlendirilir.

Bu bireysel yaklaşım sayesinde yalnızca gerçekten ihtiyaç duyan hastalarda işlem uygulanır.

LEEP sırasında ne yapılır?

LEEP genellikle kısa süren bir işlemdir ve çoğu hastada günübirlik olarak uygulanabilir.

İşlem sırasında rahim ağzındaki anormal dokular ince tel halka yardımıyla dikkatlice çıkarılır. Aynı anda kanama kontrolü de sağlanır. Çıkarılan doku ise mutlaka patoloji laboratuvarına gönderilir.

Patolojik inceleme sayesinde yalnızca hücresel değişikliklerin derecesi değil, çıkarılan dokunun sınırları ve ek değerlendirme gerekip gerekmediği de belirlenebilir.

Bu yönüyle LEEP yalnızca tedavi sağlayan bir işlem değildir; aynı zamanda sonraki tedavi planının oluşturulmasına katkı sağlayan önemli bir tanısal basamaktır.

LEEP sonrasında patoloji sonucu neden önemlidir?

Birçok hasta için işlemin tamamlanması sürecin bittiği anlamına geldiği düşünülse de aslında en önemli değerlendirmelerden biri patoloji sonucuyla yapılır.

Patoloji raporu;

• çıkarılan dokudaki hücresel değişikliklerin derecesini,
• lezyonun tamamen çıkarılıp çıkarılmadığını,
• ek tedavi gerekip gerekmediğini

ortaya koyabilir.

Bu bilgiler doğrultusunda doktorunuz yalnızca düzenli takip önerebilir ya da bazı durumlarda ek değerlendirmeler planlayabilir.

LEEP doğurganlığı etkiler mi?

Çocuk sahibi olmayı planlayan hastaların en sık sorduğu sorulardan biri de budur.

Tek bir LEEP işlemi çoğu kişi için gebelik şansını ortadan kaldıran bir uygulama değildir. Bununla birlikte çıkarılan dokunun genişliği, daha önce benzer işlemler uygulanıp uygulanmadığı ve rahim ağzının yapısı gibi faktörler gelecekteki gebelik planlamasında önem taşıyabilir.

Bu nedenle özellikle doğurganlık planı bulunan kişilerde işlem kararı mümkün olduğunca kişiye özel değerlendirilir. Gereksiz işlemlerden kaçınılırken gerekli durumlarda ise hastanın uzun dönem sağlığını koruyacak yaklaşım ön planda tutulur.

LEEP sonrasında takip neden ihmal edilmemelidir?

LEEP ile anormal dokular çıkarılmış olsa bile düzenli kontroller tedavinin önemli bir parçasıdır.

Patoloji sonucuna göre doktorunuz belirli aralıklarla HPV testi, smear testi veya kolposkopi önerebilir. Bu takipler, rahim ağzında yeni hücresel değişikliklerin gelişip gelişmediğinin değerlendirilmesini sağlar.

Düzenli kontroller sayesinde olası sorunlar henüz belirti vermeden saptanabilir ve gerekli durumlarda erken müdahale planlanabilir.

Sık Sorulan Sorular

LEEP ile konizasyon aynı şey midir?

Hayır. Konizasyon, rahim ağzından koni şeklinde doku çıkarılması işlemidir. LEEP ise bu işlemin uygulanmasında kullanılan yöntemlerden biridir.

LEEP ameliyat mıdır?

LEEP cerrahi bir işlem olarak kabul edilir. Ancak çoğu zaman kısa süren, günübirlik planlanabilen ve hastanede uzun süre yatış gerektirmeyen bir uygulamadır.

LEEP ağrılı bir işlem midir?

İşlem uygun anestezi altında yapıldığı için genellikle ağrı hissedilmez. İşlem sonrasında ise hafif kramp, lekelenme veya kısa süreli vajinal kanama görülebilir.

LEEP kanseri tedavi etmek için mi yapılır?

Çoğu zaman hayır. LEEP, rahim ağzındaki kanser öncüsü lezyonların çıkarılması ve ilerlemesinin önlenmesi amacıyla uygulanır. Aynı zamanda çıkarılan dokunun patolojik olarak incelenmesine de olanak sağlar.

Her HPV pozitif kişiye LEEP gerekir mi?

Hayır. HPV pozitifliği tek başına LEEP için yeterli değildir. İşlem kararı; HPV testi, smear, kolposkopi ve biyopsi sonuçları birlikte değerlendirilerek kişiye özel olarak verilir.